Dilovası’nda 8 Kasım’da yaşanan ve 7 işçinin hayatını kaybettiği yangına ilişkin hazırlanan bilirkişi raporu, facianın ardındaki ihmaller zincirini tüm detaylarıyla ortaya koydu. Teknik ve idari verilerin incelenmesiyle hazırlanan raporda, hem işletme yönetimi hem de denetim sorumluluğu bulunan kurumlar çeşitli seviyelerde kusurlu bulundu.
“Olay gerçekten önlenebilir miydi?”
Bilirkişi heyetinin sonuç bölümünde yer alan değerlendirme, yangının kader olmadığını açık biçimde ifade ediyor. Raporda şu ifadelere yer verildi:
“Tüm teknik ve idari bulgular bir bütün olarak birlikte değerlendirildiğinde; olayın dış müdahale veya kasıt içermeyen, tamamen uygunsuz üretim koşulları, teknik yetersizlikler, denetimsiz yapı kullanımı ve işveren yükümlülüklerinin ihlali sonucunda meydana gelen, öngörülebilir ve önlenebilir nitelikte bir endüstriyel kaza olduğu kanaatine varılmıştır.”
“Asli ağır kusur kimde toplandı?”
Rapor, sorumlulukların ağırlık merkezini işyeri yönetimine yöneltti. Buna göre:
Ravive Kozmetik Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş. işletmenin asli sorumlusu olarak değerlendirildi.
Şirket yöneticileri İsmail Oransal ve Ali Altay Oransal, “asli ağır kusur” ile anıldı.
İşveren vekili konumundaki Kurtuluş Oransal için de aynı derecede kusur tespit edildi.
Bu değerlendirmeler, işletme içinde hem yönetim hem de fiili işveren pozisyonlarında ciddi ihmal bulunduğunu gösteriyor.
“Mülk sahiplerinin sorumluluğu ne seviyede?”
Rapor, yapının eski ve yeni sahiplerini de farklı derecelerde kusurlu buldu.
Önceki malik Güven Demirbaş için tali ağır kusur,
Yeni malik Özzade Yapı İnşaat Ltd. Şti. için tali–orta kusur tespiti yapıldı.
Bu tespitler, binanın kullanım şekli ve mevcut fiziki durumun sahipler tarafından yeterince kontrol edilmediğini ortaya koyuyor.
“İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde ne gibi eksikler vardı?”
Küresel OSGB tarafından yürütülmesi gereken iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin, sahada gerekli seviyede uygulanmadığı belirtildi. Rapora göre:
OSGB kurumu için idari nitelikte tali ağır kusur, İşleten Ümit Çelik ve mesul müdür Ünal Aslan için tali ağır kusur, İş güvenliği uzmanı Seyfullah Çelik ve işyeri hekimi Muhammet Dayıoğlu için tali kusur belirlendi.
“Belediyenin rolü neydi?”
Raporda, Dilovası Belediyesi için sınırlı da olsa bir kusur tespiti yapıldı. Belediyenin denetim birimlerinin, kaçak kullanım olduğu belirtilen üst katın tespitinde ve müdahalesinde geç kaldığı ifade edildi.
Raporda “Denetim ve uygulama süreçlerindeki gecikmeye bağlı sınırlı düzeyde idari nitelikte tali kusur olduğu anlaşılmıştır.”
“SEDAŞ neden kusurlu bulundu?”
Enerji dağıtım süreçlerinde eksiklik olduğu vurgulanan raporda, SEDAŞ için iskanı bulunmayan yapıya verilen geçici elektriğin yeterince takip edilmemesi, projeye aykırı enerji aktarımının saha denetim birimlerince zamanında fark edilmemesi.
“Kusurlar tek tek mi yoksa zincirleme mi?”
Bilirkişi heyeti, olayın tek bir ihmalden değil, birbirini tamamlayan hatalar bütününden doğduğunu vurguladı.
“Tarafların kusurları birbirinden bağımsız olmayıp, olayın oluşumuna katkıları itibarıyla müteselsil sorumluluk kapsamında değerlendirilebilecek niteliktedir.”
Soru ve cevaplar ile Dilovası faciasında kusurlu olanlar...
1. Bilirkişi raporu ne zaman tamamlandı?
Yangından yaklaşık bir ay sonra rapor hazırlanarak savcılığa sunuldu.
2. Rapora göre olayın temel nedeni nedir?
Denetimsiz üretim koşulları, yapısal uygunsuzluklar ve işveren yükümlülüklerinin ihlali.
3. Asli ağır kusur kimde?
Ravive Kozmetik ve şirkette fiilen yönetici konumundaki isimlerde.
4. Belediye neden kusurlu bulundu?
Kaçak üst kat kullanımını tespit ve müdahalede gecikildiği için.
5. SEDAŞ’ın sorumluluğu ne?
İskanı olmayan yapıya verilen geçici elektriğin yeterince takip edilmemesi.
6. OSGB’nin ihmali nedir?
İSG hizmetlerinin sahada uygulanmaması ve denetim görevlerinin yerine getirilmemesi.
7. Mülk sahipleri hangi kusur seviyesinde?
Eski malik tali ağır; yeni malik tali–orta kusurlu.
8. Raporda olay nasıl tanımlandı?
“Öngörülebilir ve önlenebilir” bir endüstriyel kaza.
9. Kusurlar birbirinden bağımsız mı?
Hayır. Bilirkişiye göre tüm unsurlar birbiriyle bağlantılı ve müteselsil sorumluluk doğuruyor.
10. Bu rapor soruşturmayı nasıl etkiler?
Savcılık, rapordaki kusur dağılımına göre yeni gözaltılar, tutuklamalar veya ek iddianame hazırlayabilir.
