Türkiye siyasetinde AK Parti’den ayrılan veya geçmişte partinin üst kademelerinde görev yapan bazı isimlerin daha sonra kurduğu siyasi partiler yeniden gündemde. 2009’da Abdüllatif Şener’in Türkiye Partisi ile başlayan süreç, İdris Bal’ın Demokratik Gelişim Partisi, İdris Naim Şahin’in öncülük ettiği Millet ve Adalet Partisi, Ahmet Davutoğlu’nun Gelecek Partisi ve Ali Babacan’ın DEVA Partisi ile devam etti.
Peki bu partiler hangi şartlarda kuruldu, ne kadar faaliyet gösterdi ve bugün hangi noktadalar?
AK Parti, 2001’de kurulmasının ardından Türkiye siyasetinin en uzun süre iktidarda kalan siyasi oluşumlarından biri haline geldi. Bu uzun dönem içerisinde parti kadrolarında milletvekilliği, bakanlık, başbakan yardımcılığı, genel başkanlık ve başbakanlık gibi görevlerde bulunan bazı isimler zaman içerisinde AK Parti’den ayrılarak farklı siyasi oluşumların kuruluşunda yer aldı.
2009 ile 2026 arasındaki döneme bakıldığında beş parti özellikle öne çıkıyor. Ancak söz konusu oluşumların kuruluş gerekçeleri, kadroları, siyasi çizgileri ve kapanma süreçleri birbirinden farklılık gösteriyor.
İlk örneklerden biri Abdüllatif Şener ve Türkiye Partisi
AK Parti’nin kurucu kadrosunda yer alan Abdüllatif Şener, AK Parti hükümetlerinde Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı olarak görev yaptı.
Şener, 2007 genel seçimlerinde milletvekili adayı olmadı ve sonraki süreçte AK Parti ile yollarını ayırdı. 25 Mayıs 2009 tarihinde ise Türkiye Partisi’ni (TP) kurarak genel başkanlık görevini üstlendi.
Türkiye Partisi, kuruluşundan sonraki dönemde ülke genelinde teşkilatlanmaya çalıştı ancak uzun ömürlü olmadı.
Partinin kapanma sürecine ilişkin Anayasa Mahkemesi kararında yer alan bilgilere göre Türkiye Partisi’nin 2. Olağan Büyük Kongresi Ağustos 2012’de toplandı ve delegelerin çoğunluğu partinin kapanması yönünde oy kullandı. Şener de kapanma kararını Anayasa Mahkemesine bildirdi.
Böylece Türkiye Partisi’nin yaklaşık üç yıllık siyasi yolculuğu sona erdi.
Türkiye Partisi: 2009–2012
İdris Bal ve Demokratik Gelişim Partisi
AK Parti’den ayrıldıktan sonra parti kuran isimlerden biri de eski Kütahya Milletvekili İdris Bal oldu.
Bal, 2014 yılında Demokratik Gelişim Partisi’nin (DGP) kuruluşuna öncülük etti.
Ancak DGP açısından dikkat edilmesi gereken önemli bir tarih ayrıntısı bulunuyor. Sosyal medyada dolaşan görselde parti için 2014–2015 tarihleri kullanılıyor. Bu, DGP adıyla faaliyet gösterilen dönem açısından değerlendirilebilir; partinin hukuki serüveni ise daha sonra isim değişikliğiyle devam etti.
İdris Bal’ın 2015 yılında genel başkanlıktan ve parti görevlerinden ayrılmasının ardından DGP, aynı yıl içerisinde Türkiye Halk Partisi adını aldı. Bu yapı da daha sonraki süreçte siyasi faaliyetlerini sonlandırdı.
Dolayısıyla DGP’yi değerlendirirken “2015 yılında tamamen kapandı” demek yerine, DGP adının 2015’te sona erdiğini ve siyasi yapının başka bir isimle bir süre daha devam ettiğini belirtmek daha doğru bir ifade olacaktır.
Eski İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin ve MİLAD
AK Parti geçmişinden çıkan bir diğer siyasi oluşum Millet ve Adalet Partisi (MİLAD) oldu.
Partinin kuruluş sürecinde kamuoyunda en fazla öne çıkan isimlerden biri, AK Parti hükümetlerinde İçişleri Bakanlığı yapan ve Ordu Milletvekili olarak görev alan İdris Naim Şahin oldu.
Şahin, AK Parti’den ayrıldıktan sonra yeni siyasi oluşum çalışmalarının içerisinde yer aldı.
Millet ve Adalet Partisi 2014 yılında kuruldu.
Partinin isminde yer alan “millet” ve “adalet” kavramları da kuruluş sürecindeki siyasi söylemin temel unsurları arasında gösterildi.
Ancak MİLAD da Türkiye siyasetinde uzun süre faaliyet gösteren bir parti haline gelemedi. Parti 2017 yılında siyasi hayatını sonlandırdı.
En üst düzey ayrılıklardan biri Ahmet Davutoğlu
AK Parti’den ayrıldıktan sonra yeni bir parti kuran isimler arasında siyasi kariyeri açısından en üst düzey görevleri üstlenmiş kişilerden biri Ahmet Davutoğlu oldu.
Davutoğlu, AK Parti iktidarlarında önce Dışişleri Bakanlığı yaptı. Daha sonra Recep Tayyip Erdoğan’ın cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından AK Parti Genel Başkanlığı ve Başbakanlık görevlerini üstlendi.
2016 yılında Başbakanlık ve AK Parti Genel Başkanlığından ayrılan Davutoğlu’nun AK Parti ile siyasi birlikteliği sonraki yıllarda tamamen sona erdi.
Davutoğlu ve beraberindeki isimler 12 Aralık 2019’da Gelecek Partisi’ni kurdu.
Parti, 2023 genel seçimlerine Millet İttifakı çerçevesinde CHP listelerinden aday gösterilen isimlerle katıldı ve Gelecek Partili bazı siyasetçiler milletvekili seçildi.
Ancak Gelecek Partisi’nin siyasi yolculuğu 2026 yılında önemli bir kararla sona erdi.
Davutoğlu, 29 Temmuz 2026’da parti siyasetinden çekilme ve Gelecek Partisi’nin siyasi faaliyetlerini sonlandırma kararı aldıklarını açıkladı.
Bunun ardından 22 Ağustos 2026 tarihinde gerçekleştirilen olağanüstü kongrede delegelerin oylarıyla Gelecek Partisi’nin feshedilmesine resmen karar verildi.
Gelecek Partisi 2019–2026
Ali Babacan DEVA Partisi’ni kurdu
AK Parti’nin kuruluşunda yer alan ve uzun yıllar ekonomi yönetiminde önemli görevler üstlenen Ali Babacan da daha sonra AK Parti’den ayrılarak kendi siyasi hareketini başlatan isimlerden biri oldu.
Babacan; AK Parti hükümetlerinde Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı dahil çeşitli görevler üstlendi.
2019 yılında AK Parti üyeliğinden istifa eden Babacan, ardından yeni parti çalışmalarına başladı.
Demokrasi ve Atılım Partisi (DEVA), 9 Mart 2020 tarihinde resmen kuruldu. Kurucular Kurulunda Babacan’ın yanı sıra farklı siyasi ve mesleki geçmişlerden isimler yer aldı.
Partinin kuruluş kadrosunda daha önce AK Parti’de görev yapmış Nihat Ergün, Sadullah Ergin ve Mustafa Yeneroğlu gibi isimler de bulunuyordu.
DEVA Partisi, diğer örneklerden farklı olarak Eylül 2026 itibarıyla siyasi faaliyetlerini sürdürüyor.
DEVA Partisi 2020–devam ediyor
17 yıllık siyasi tablo
2009’dan 2026’ya uzanan süreç birlikte değerlendirildiğinde, AK Parti’den ayrılan veya geçmişte AK Parti’de üst düzey görevlerde bulunan isimlerin öncülük ettiği farklı siyasi hareketlerin ortaya çıktığı görülüyor.
Abdüllatif Şener’in Türkiye Partisi yaklaşık üç yıl faaliyet gösterirken, İdris Bal’ın DGP’si daha sonra isim değiştirdi. MİLAD Partisi 2017’de siyasi hayatını sonlandırdı. Ahmet Davutoğlu’nun 2019’da kurduğu Gelecek Partisi ise Ağustos 2026’da feshedildi. Ali Babacan’ın DEVA Partisi faaliyetlerini sürdürüyor.
Bu tabloyu değerlendirirken söz konusu partilerin tamamını aynı siyasi süreç içerisinde değerlendirmemek gerekiyor. Kurucuların AK Parti’den ayrılma tarihleri ve gerekçeleri, partilerin programları, seçimlere katılma biçimleri ve daha sonraki siyasi tercihleri birbirinden farklı oldu.
Bununla birlikte 17 yıllık kronoloji, AK Parti’nin uzun iktidar dönemi içerisinde eski milletvekillerinden bakanlara, kurucu üyelerden eski başbakan ve genel başkana kadar farklı kademelerde görev yapmış siyasetçilerin yeni parti girişimlerinde bulunduğunu ortaya koyuyor.
AK Parti’den ayrılan isimlerin kurduğu partiler
1. AK Parti’den ayrıldıktan sonra bu listede ilk parti kuran isim kimdi?
Bu kronolojide ilk sırada Abdüllatif Şener bulunuyor. Şener, 2009 yılında Türkiye Partisi’ni kurdu. Parti 2012’de kapanma kararı aldı.
2. Türkiye Partisi’ni kim kurdu?
Türkiye Partisi, AK Parti’nin kurucu isimlerinden ve eski Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener tarafından 25 Mayıs 2009’da kuruldu.
3. Türkiye Partisi neden artık faaliyet göstermiyor?
Partinin Ağustos 2012’de yapılan kongresinde kapanması yönünde karar alındı. Anayasa Mahkemesi kayıtlarında da kapanma kararının mahkemeye bildirildiği görülüyor.
4. Demokratik Gelişim Partisi’ni kim kurdu?
DGP, AK Parti’den ayrılan eski Kütahya Milletvekili İdris Bal’ın öncülüğünde 2014 yılında kuruldu.
5. DGP 2015 yılında tamamen kapandı mı?
Hayır. Burada bir ayrım yapılması gerekiyor. DGP adı 2015’te sona ererken siyasi yapı Türkiye Halk Partisi adıyla bir süre daha devam etti. Bu nedenle görseldeki “2014–2015” tarihleri DGP adı açısından
