AVRUPA’NIN ORTASINDA “TÜRK KÖYÜ”: Faymonville’İN ŞAŞIRTAN HİKÂYESİ
AVRUPA’DA DALGALANAN AY-YILDIZ: BU KÖYDE NELER OLUYOR?
Belçika’nın Valon bölgesinde yer alan küçük Faymonville köyüne adım atanları alışılmadık bir manzara karşılıyor. Taş evlerin arasında dalgalanan Türk bayrakları, ay-yıldızlı armalar ve karnavallarda “Sultan” kostümleri giyen köylüler…
Üstelik köyde tarihsel olarak yerleşik tek bir Türk ailesi dahi bulunmuyor.
Buna rağmen köy halkı kendisini yüzyıllardır “Türkler” olarak tanımlıyor.
Peki ama neden?
BU LAKAP NASIL DOĞDU?
HAÇLI SEFERLERİNE DİRENİŞ Mİ?
Rivayetlere göre hikâye Orta Çağ’a uzanıyor. Anlatımlardan birine göre Faymonville halkı, Haçlı Seferleri döneminde çevredeki yerleşimlerin aksine asker göndermeyi reddetti. Bu tavır, dönemin anlayışı içinde “öteki” olarak görülen Türklerle özdeşleştirilmelerine neden oldu.
Komşu köyler, alaycı bir dille onlara “Türkler” demeye başladı.
Bir hakaret olarak doğan bu lakap, zamanla benimsendi.
OSMANLI’YA KARŞI TOPLANAN VERGİ Mİ?
Bir başka anlatım ise köy halkının, Osmanlı’ya karşı yürütülen savaşlar için kilise tarafından toplanan vergiyi ödemeyi kabul etmediğini öne sürüyor. Bu duruş da yine “Türk” yakıştırmasının temelini oluşturdu.
Tarihçiler kesin bir belge sunamasa da, her iki rivayet de köyün kolektif hafızasında yer ediyor.
HAKARETTEN KİMLİĞE: NASIL BİR DÖNÜŞÜM?
Başlangıçta dışlayıcı bir söylem olarak kullanılan “Les Turcs” (Türkler) ifadesi, zamanla köyün simgesine dönüştü.
Bugün:
- Köyün futbol kulübü RFC Turkania’nın armasında ay-yıldız yer alıyor.
- Festival dönemlerinde kırmızı-beyaz renkler köyü kaplıyor.
- Karnavallarda “Sultan” kostümleri dikkat çekiyor.
Faymonville halkı, bu kimliği bir etnik aidiyet olarak değil, tarihsel bir direniş ve farklılık sembolü olarak yorumluyor.
2. DÜNYA SAVAŞI EFSANESİ GERÇEK Mİ?
NAZİLER KÖYÜ BAYRAKLAR NEDENİYLE Mİ BOMBALAMADI?
Köyde anlatılan en dikkat çekici hikâyelerden biri de 2. Dünya Savaşı dönemine uzanıyor. Söylenceye göre, Türkiye’nin savaşta tarafsız kalması ve köyde asılı bulunan Türk bayrakları nedeniyle Alman uçakları Faymonville’i hedef almadı.
Ancak bu iddiayı doğrulayan resmi bir askeri kayıt bulunmuyor.
Yine de bu anlatı, köyün efsanevi kimliğini güçlendiren unsurlardan biri olarak dilden dile aktarılıyor.
AVRUPA’NIN ORTASINDA BİR KÜLTÜREL MİRAS
Faymonville’de yaşayanların hiçbiri Türkçe bilmiyor, Türkiye’den göç etmiş bir topluluk da bulunmuyor. Ancak “Türk köyü” kimliği, yüzyıllar içinde kültürel bir mirasa dönüşmüş durumda.
Bu hikâye;
- Kimliğin sadece etnik kökenden ibaret olmadığını,
- Toplumsal hafızanın zamanla yeni anlamlar üretebildiğini,
- Bir lakabın kolektif gurura dönüşebileceğini
gösteren dikkat çekici bir Avrupa örneği olarak öne çıkıyor.
