17 Ağustos depreminin ağır izlerini taşıyan Kocaeli’de, olası yeni bir deprem sonrasında vatandaşların yönlendirileceği toplanma alanlarının mevcut durumu yeniden gündeme geldi.
41Havadis.com, AFAD Kocaeli İl Müdürlüğü’nün resmi toplanma alanı çizelgesini 12 ilçe için ayrı ayrı inceledi. Kocaeli genelinde 707 toplanma alanı bulunuyor. Ancak alan sayısı, kişi başına düşen metrekare, elektrik-su-tuvalet altyapısı ve levhalama durumu ilçeden ilçeye ciddi biçimde değişiyor. Özellikle Çayırova’daki altyapı eksiklikleri ile Darıca ve Gölcük’teki levhasız alan sayıları dikkat çekiyor. Körfez verilerinde ise resmi tabloda matematiksel bir uyuşmazlık bulunuyor.
AFAD Kocaeli İl Müdürlüğü’nün yayımladığı resmi “Kocaeli Geneli Toplanma Alanları Çizelgesi”ne göre kent genelinde 707 toplanma alanı bulunuyor. Bu alanların toplam büyüklüğü 8 milyon 819 bin metrekarenin üzerinde. Resmi tabloda esas alınan nüfus ise 2 milyon 102 bin 907 kişi olarak gösteriliyor. Kent genelinde kişi başına ortalama 4,05 metrekare toplanma alanı düştüğü belirtiliyor.
Ancak 41Havadis’in resmi tablo üzerinde yaptığı inceleme, ilçeler arasında ciddi farklılıklar olduğunu ortaya koyuyor.
Başiskele'de alan sayısı sınırlı, kişi başına düşen alan güçlü
Başiskele’de 30 toplanma alanı bulunuyor. Bu alanların toplam yüzölçümü 571 bin 339 metrekare. Çizelgedeki 121 bin 278 kişilik nüfus dikkate alındığında kişi başına 4,71 metrekare alan düşüyor.
30 alanın tamamında elektrik ve su bulunurken yalnızca 1 alanda tuvalet altyapısı bulunmadığı görülüyor. Tüm alanların levhalı olması ise ilçenin güçlü taraflarından biri.
Başiskele, kişi başına alan açısından Kocaeli ortalamasının üzerinde bulunuyor.
Çayırova dosyanın en dikkat çekici ilçesi
Çayırova’da 59 toplanma alanı bulunuyor ve toplam alan 886 bin 727 metrekare. Kişi başına düşen alan 5,78 metrekare ile Kocaeli ortalamasının üzerinde.
Ancak altyapı verileri ilçeyi Kocaeli genelinde ayrı bir noktaya taşıyor.
AFAD çizelgesine göre 59 alanın yalnızca 5’inde elektrik, 8’inde su, 7’sinde tuvalet bulunuyor.
54 alanın elektriksiz, 51 alanın susuz, 52 alanın tuvaletsiz olduğu anlamına geliyor.
Ayrıca 59 alanın 20’si levhasız. Oransal olarak bakıldığında alanların yaklaşık yüzde 91,5’inde elektrik, yüzde 86,4’ünde su, yüzde 88,1’inde tuvalet bulunmadığı görülüyor.
41Havadis’in incelemesinde Kocaeli’de altyapı açısından en fazla soru işareti oluşturan ilçe açık biçimde Çayırova.
Burada yanıtlanması gereken temel soru bu veriler güncel saha durumunu hala yansıtıyor mu, yoksa sonradan yapılan çalışmalar resmi çizelgeye henüz işlenmedi mi?
Darıca'da alan sayısı çok, levhalama ciddi sorun
Darıca’da 105 toplanma alanı bulunuyor. Bu rakam 12 ilçe içinde en yüksek sayı. Toplam yüzölçümü 646 bin 311 metrekare olan alanlarda kişi başına 2,84 metrekare düşüyor. Bu oran, AFAD tablosundaki 2,5 metrekare referansının üzerinde olmakla birlikte Kocaeli ortalamasının altında.
Altyapı açısından tabloda 105 alanın tamamında elektrik, su ve tuvalet bulunuyor. Ancak levhalama tarafında durum farklı. 105 alanın yalnızca 50’si levhalı, 55’i levhasız.
Bu, Darıca’daki toplanma alanlarının yaklaşık yüzde 52,4’ünün levhasız olduğu anlamına geliyor. Afet anında vatandaşların doğru noktaya hızlı ulaşabilmesi açısından bu oran ayrıca önem taşıyor.
Derince'de 61 alanın 13’ünde üç temel altyapı da yok
Derince’de 61 toplanma alanı bulunuyor. Toplam alan 599 bin 169 metrekare, kişi başına düşen alan ise 4,09 metrekare. AFAD çizelgesinde 48 alanda elektrik, 48 alanda su ve 48 alanda tuvalet bulunduğu belirtiliyor. Buna göre 13 alanda elektrik, 13 alanda su ve 13 alanda tuvalet bulunmuyor. Tüm 61 alanın levhalı olması ise ilçenin olumlu tarafı.
Derince’de özellikle bu 13 alanın aynı alanlar olup olmadığı ve altyapı takviyesi planlanıp planlanmadığı açıklığa kavuşturulması gereken noktalardan biri.
Dilovası'da kişi başına alan bakımından Kocaeli’nin önde gelen ilçelerinden. Dilovası’nda 45 toplanma alanı bulunuyor. Toplam yüzölçümü 347 bin 337 metrekare. Resmi çizelgedeki nüfusa göre kişi başına düşen toplanma alanı 6,39 metrekare. Bu oran Kocaeli genel ortalamasının oldukça üzerinde. 45 alanın 43’ünde elektrik, 42’sinde su, 42’sinde tuvalet var.
Yani ilçede 2 alanda elektrik, 3 alanda su ve 3 alanda tuvalet bulunmuyor. Buna karşılık 45 alanın tamamının levhalı olması dikkat çekiyor.
Dilovası, hem kişi başına düşen alan hem de levhalama bakımından güçlü görünürken sınırlı sayıdaki altyapı eksikliği dikkat çekiyor.
Gebze en geniş toplam alan burada
Gebze’de 90 toplanma alanı bulunuyor. Ancak ilçeyi diğerlerinden ayıran asıl rakam toplam yüzölçümü. Gebze’de toplanma alanlarının toplamı 2 milyon 824 bin 717 metrekare. Bu rakam Kocaeli’deki toplam toplanma alanının yaklaşık üçte birine karşılık geliyor.
Kişi başına düşen alan ise 6,93 metrekare ile 12 ilçe içerisindeki en yüksek oran. 90 alanın tamamında elektrik ve su bulunuyor.
Ancak 23 alanda tuvalet bulunmuyor, 24 alan ise levhasız. Buna göre Gebze’deki alanların yaklaşık yüzde 25,6’sında tuvalet, yüzde 26,7’sinde levha bulunmuyor. Kent nüfusunun önemli bölümünü barındıran Gebze açısından özellikle bu iki başlık dikkatle takip edilmeli.
Gölcük altyapı tam, levhalama en zayıf ilçelerden
Gölcük’te 74 toplanma alanı bulunuyor. Toplam yüzölçümü 496 bin 19 metrekare, kişi başına düşen alan ise 2,80 metrekare. AFAD çizelgesine göre 74 alanın tamamında elektrik, su ve tuvalet mevcut. Ancak yalnızca 24 alan levhalı. 50 alan levhasız. Bu oran yaklaşık yüzde 67,6. Yani resmi tabloya göre Gölcük, levhasız toplanma alanı oranının en yüksek olduğu ilçelerden biri. 1999 Marmara Depremi ile hafızalara kazınan Gölcük açısından bu veri özellikle dikkat çekici.
İzmit altyapı ve levhalama eksiksiz görünüyor
İzmit’te 71 toplanma alanı bulunuyor. Alanların toplam büyüklüğü 1 milyon 109 bin 199 metrekare. Kişi başına düşen alan 2,93 metrekare. AFAD tablosunda 71 alanın tamamında elektrik, su ve tuvalet bulunduğu ve tamamının levhalı olduğu görülüyor. Dolayısıyla resmi çizelge üzerinden bakıldığında İzmit altyapı ve levhalama bakımından eksiksiz görünen ilçelerden biri.
Kandıra'da kişi başına alan sınıra yakın
Kandıra’da 30 toplanma alanı bulunuyor. Toplam yüzölçümü 144 bin 349 metrekare. Kişi başına düşen alan 2,68 metrekare. Bu oran 12 ilçe içerisinde en düşük değerlerden biri olsa da AFAD tablosundaki 2,5 metrekare referans değerinin üzerinde. 30 alanın tamamında elektrik, su ve tuvalet bulunuyor ve tüm alanlar levhalı.
Karamürsel'de her üç alandan yaklaşık biri levhasız
Karamürsel’de 29 toplanma alanı bulunuyor. Toplam alan 192 bin 479 metrekare, kişi başına düşen alan ise 3,21 metrekare. 29 alanın tamamında elektrik, su ve tuvalet bulunuyor.
Ancak yalnızca 19’u levhalı. 10 alan levhasız. Bu da alanların yaklaşık yüzde 34,5’inin levhasız olduğu anlamına geliyor.
Kartepe'de beş alanda tuvalet eksik
Kartepe’de 46 toplanma alanı bulunuyor. Toplam yüzölçümü 427 bin 245 metrekare, kişi başına düşen alan 3,01 metrekare. Tüm alanlarda elektrik ve su mevcut. Ancak 5 alanda tuvalet bulunmuyor. Buna karşılık 46 alanın tamamı levhalı.
Körfez'de resmi çizelgede açıklanması gereken matematiksel uyuşmazlık
Körfez bölümünde 41Havadis’in incelemesinde önemli bir veri problemi ortaya çıkıyor. AFAD tablosunda Körfez’de toplam 67 toplanma alanı bulunduğu belirtiliyor. Ancak aynı satırda elektrik, su, tuvalet ve levha bulunan alanların sayısı ayrı ayrı 68 olarak yazılmış durumda. Üstelik bu hata genel toplamı da etkiliyor. Resmi çizelgede toplanma alanı toplamı 707 olmasına rağmen bazı altyapı sütunlarında “var + yok” toplamı 708’e ulaşıyor.
Buradaki durumun basit bir veri giriş hatası mı yoksa sonradan eklenen bir alanın toplam sayıya işlenmemesinden mi kaynaklandığı resmi açıklama olmadan bilinemez.
Kişi başına en fazla alan Gebze’de
Resmi çizelgeye göre kişi başına düşen toplanma alanında sıralama dikkat çekiyor.
Gebze 6,93 metrekare, Dilovası 6,39, Çayırova 5,78, Başiskele 4,71 ve Derince 4,09 metrekare ile Kocaeli ortalamasının üzerinde.
Alt sıralarda ise Kandıra 2,68, Gölcük 2,80, Darıca 2,84 ve İzmit 2,93 metrekare bulunuyor.
Ancak kişi başına alanın tek başına yeterli bir afet hazırlık göstergesi olmadığı unutulmamalı. Bir alanın mahallelere dağılımı, ulaşılabilirliği, yapılaşmadan etkilenip etkilenmediği ve afet sonrasında fiilen kullanılabilir durumda olup olmadığı da en az toplam metrekare kadar önemli.
159 levhasız alan ne anlama geliyor?
AFAD’ın toplam satırına göre Kocaeli genelinde 159 toplanma alanı levhasız görünüyor. Bu, toplam 707 alanın yaklaşık yüzde 22,5’i demek.
Levhasız alan sayısında öne çıkan ilçeler
Darıca 55, Gölcük 50, Gebze 24, Çayırova 20 ve Karamürsel 10.
AFAD vatandaşlara en yakın toplanma alanını e-Devlet üzerinden önceden öğrenmelerini, konum ve koordinatlarını kaydetmelerini, alanı önceden görmelerini ve alternatif güzergahları belirlemelerini öneriyor.
Bu nedenle fiziksel levhaların yanı sıra vatandaşların afet öncesinde kendi mahallelerindeki alanı bilmesi de kritik önem taşıyor.
Kocaeli’de bugün kağıt üzerinde 707 toplanma alanı bulunuyor. Ancak 41Havadis.com’un resmi veriler üzerinden yaptığı inceleme, ilçeler arasında önemli farklılıklar olduğunu gösteriyor. Bazı ilçelerde sorun altyapı, bazılarında levha, bazılarında ise kişi başına alan miktarı.
Deprem bugün olsa, Kocaeli’deki 707 toplanma alanının tamamı vatandaşın kolayca bulabileceği, güvenli biçimde ulaşabileceği ve ilk saatlerde temel ihtiyaçlarını karşılayabileceği durumda mı?
Kaynak: AFAD Kocaeli İl Müdürlüğü
