Kocaeli’de yaşayanların çok iyi bildiği ancak Türkiye’nin diğer illerinde zaman zaman kafa karışıklığına neden olan bir ayrıntı var. Kocaeli mi, İzmit mi? Kent dışından gelenlerin Kocaeli yerine sık sık “İzmit” demesinin arkasında aslında Türkiye’nin idari geçmişinden gelen dikkat çekici bir hikaye bulunuyor.
Türkiye’de geçmişte ilin adı ile merkez ilçesinin adının farklı olduğu sınırlı sayıdaki örneklerden biri Kocaeli’ydi. Kocaelililer için son derece doğal olan “Kocaeli ilin, İzmit ise merkez ilçenin adı” ayrımı, başka şehirlerde yaşayanlar tarafından bugün bile karıştırılabiliyor.
Türkiye’de dikkat çeken 4 örnek
Geçmişte ilin adıyla merkezinin farklı isimlerle anıldığı dikkat çekici örnekler şöyle;
Kocaeli – İzmit
Sakarya – Adapazarı
Hatay – Antakya
İçel – Mersin
Bu nedenle Kocaeli-İzmit ayrımı Türkiye’de tek başına bir örnek değil. Sakarya denildiğinde Adapazarı, Hatay denildiğinde Antakya, eski adıyla İçel denildiğinde ise Mersin kent merkezi öne çıkıyor.
Peki neden Kocaeli’ye İzmit deniliyor?
Bugün başka illerden Kocaeli’ne gelen veya kentten söz eden birçok kişinin “Kocaeli” yerine “İzmit” ifadesini kullanmasının arkasında da bu tarihsel alışkanlığın etkisi bulunuyor.
Oysa günümüzde idari açıdan ayrım oldukça net. Kocaeli ilin tamamının adı, İzmit ise Kocaeli’nin 12 ilçesinden yalnızca biri. Gebze, Darıca, Dilovası, Körfez, Derince ve diğer ilçeler nasıl Kocaeli’nin bir parçasıysa İzmit de aynı şekilde Kocaeli’ne bağlı bir ilçe.
İçel-Mersin örneğinde isim değişti
Bu dört örnek arasında zaman içerisinde önemli bir değişiklik de yaşandı. Uzun yıllar İçel olarak kullanılan ilin adı 2002 yılında Mersin olarak değiştirildi. Böylece kent merkeziyle özdeşleşen Mersin ismi ilin de resmi adı haline geldi.
Kocaelililer için sıradan, kent dışındakiler için şaşırtıcı
Kocaeli’de doğup büyüyenler için “İzmit başka, Kocaeli başka” açıklaması son derece sıradan ancak kent dışındaki kullanımda İzmit’in zaman zaman bütün Kocaeli’ni ifade edecek şekilde kullanılması, bu tarihsel ayrıntının bugün bile izlerini taşıdığını gösteriyor.
Yani Kocaelililerin yıllardır bildiği o basit gerçek İzmit Kocaeli değildir; İzmit, Kocaeli’nin merkezinde yer alan 12 ilçesinden biri.
